Bir Sayıdan Fazlası Olmak: Ergenlik Döneminde Sınav Kaygısı ve Kimlik Mücadelesi
Sınav salonları, test kitapçıkları, sıralama listeleri ve geri sayım takvimleri… Dışarıdan bakıldığında yalnızca akademik bir çalışma disiplini ve geleceğe hazırlık maratonu gibi görünen sınav süreci, ergenlik çağındaki bir genç için aslında çok daha varoluşsal bir sahnede cereyan eder. Ergenlik; çocukluğun güvenli kıyılarından ayrılıp yetişkinliğin bilinmezliğine doğru kulaç atıldığı, kimliğin inşa edildiği, özerkliğin sınandığı ve “Ben […]
Yatağın Altındaki Gölgeler: Çocukluk Çağı Korkularını Anlamak ve Kapsamak
Karanlık bir odada dolabın kapağından sarkan bir hırkanın canavara dönüşmesi, gök gürültüsünde evin en güvenli köşesine saklanma arzusu ya da anne-babanın görüş alanından çıktığı anda yaşanan o yoğun panik… Yetişkin gözüyle bakıldığında çoğu zaman “mantıksız” veya “abartılı” görünen bu anlar, aslında bir çocuğun dünyasında son derece sahici, sarsıcı ve kaçınılmazdır. Çocukluk çağı korkuları bir zayıflık […]
Sinemada Baba Mirası, Aftersun ve Manevi Değer
Psikanalitik kuramdan çağdaş ilişkisel psikoterapiye kadar “baba” figürü, uzun yıllar boyunca sınır koyan, dış dünyayı tanıtan ve çocuğu birincil simbiyotik bağdan ayıran sembolik bir otorite olarak konumlandırıldı. Oysa klinik pratikte ve insan ruhunun derinliklerinde “baba meselesi”, çoğu zaman katı kurallardan ya da baskıcı bir otoriteden değil; boşluklardan, görünmez kırılganlıklardan ve tamamlanmamış vedalardan doğar. Modern sinema, […]
Zihnin Görünmez Zırhları: Savunma Mekanizmalarını Yeniden Düşünmek
İnsan zihni, fiziksel bedenin yaralanmalara karşı gösterdiği koruyucu reflekslere benzer şekilde, psikolojik bütünlüğünü tehdit eden durumlara karşı da otomatik bir bağışıklık sistemi işletir. Psikanalitik kuramın ruh sağlığı literatürüne kazandırdığı en temel kavramlardan biri olan savunma mekanizmaları, benliğin (ego) katlanılması güç kaygı, suçluluk, utanç ya da içsel çatışmalarla başa çıkmak için devreye soktuğu bilinçdışı stratejilerdir. Çoğu […]
Disosiyasyonu Anlamak: Zihnin Hayatta Kalma Kalkanı
Zihin bazen katlanılması imkânsız hale gelen bir gerçeklikle karşılaştığında, bedenin fiziksel olarak kaçamadığı o alandan psikolojik olarak uzaklaşmayı seçer. Disosiyasyon (çözülme); en yalın tanımıyla bilincin, belleğin, kimlik algısının ve duyusal deneyimlerin normalde bir arada çalışan bütünlüğünün geçici olarak askıya alınmasıdır. Kişinin hayatı sanki bir sis perdesinin arkasından, cam fanusun içinden izliyormuş gibi hissetmesi (derealizasyon) ya […]
Sorumluluk Bilinci Oluşturmak
Sorumluluk, kişinin bir işte/görevde üzerine düşenleri yerine getirmesi, gerçekleştirdiği davranışların sonuçlarını üstlenmesi ve diğerlerine karşı saygı göstermesi olarak tanımlanmaktadır. Sorumluluk bilinci ne zaman ve nasıl kazandırılır? Çocuklarda sorumluluk bilinci, erken çocukluk yıllarından itibaren yaş, kız/erkek ve gelişim süreçlerine uygun şekilde, evdeki görevlerini gerçekleştirmesi ve bu davranışların sonuçlarının farkında olmasının önemli olduğu bilinmektedir. Sorumluluk bilinci geliştirirken […]
Sessizliğin İçindeki Yas: Perinatal Kaybı Anlamak ve Görünür Kılmak
Hayatın en büyük kırılmalarından bazıları, dışarıdan bakıldığında hiçbir iz bırakmamış gibi görünen sessiz odalarda yaşanır. Perinatal kayıp—gebeliğin herhangi bir evresinde yaşanan kayıplar, ölü doğum veya doğumun hemen ardından gelen bebek kayıpları—tam olarak böyle bir eşikte durur. Bir yanda henüz teni tenle buluşmamış veya yalnızca birkaç nefeslik anlara sığmış bir varoluş; diğer yanda ise aylar süren […]